HEZKUNTZAREN IBILBIDE HISTORIKOA

Azkeneko bi klase teorikoetan emandako teoriaren hausnarketa egingo dugu orain, bertan, hezkuntzaren inguruko hainbat gai jorratu ziren. Adibidez, legeak, historia, erreformak … .

Hasieran, historian zehar hezkuntzaren garapena XVI. mendetik XIX. mendera azaldu zen. Hasieran, kleroentzat eta mutilentzat bakarrik zegoen hezkuntza sistema, geroago,
elizak hartu zuen hezkuntza bere gain eta ondoren, hezkuntza sistema nazionala azaldu zen.

Ondoren, 1857. urtean Moyano Legea ezarri zen eta hezkuntza sisteman hainbat aldaketa azaldu ziren, hala nola, ikasketak hiru zatitan banatu ziren (LH, BH, Goi Maila), ikastetxe publiko eta pribatuak bereizi ziren, emakumeentzat aurrerakuntza handia lehen aldiz hezkuntza sisteman sartu zelako. Honen ondorioz, elizaren kargua gutxitzen da eta estatua hezkuntzaren kargu egiten da. 

Geroago, berrezarkuntza ezartzen da, non, partidu txandaketa dagoen Canovas eta Sagastaren artean. 1923an Primo De Riverak estatu kolpea eman eta Unión Patriotica sortu zen. Bertan, gaztelania ezarri zuen hizkuntza ofizial bezala.  Beranduago, bi urteko ereformista etorri zen (1931-1933) eta jarraian bi urteko erradikala (33-36), geroago, frente popularra jarri zen 1939arte Manuel Azañak porrot egin zuen eta kontra erreforma garaia hasi zen.

II Errepublika garaian, hezkuntza publikoa doakoa zen eta eskola gehiago sortzen joan ziren. Maiatzak 21ko dekretuak zioenez, irakasleei titulu ofizialak izatea behartzen zien. Hasiera batean, eredu linguistiko batzuk zeuden baina gero desagertu ziren. Kataluniak estatutua lortu zuen eta geroago, 1936an Euskal Herriak estutua lortu zuen. Geroago, Gerra Zibila hastearen ondorioz Bizkaian mugatu zen estatutua.

Frankismo garaia hasi zen eta antzinako ordenak ezarri ziren, bertan irakasle garbiketa egin zen eta hezkuntza sistema berria sortu, eskola elitistak eta ideologia nazionalista zutenak sortu ziren. Garai honetan hezkuntza eredu segregatura bueltatu zen. Analfabetismoa gutxitzeko asmoz derrigorrezko hezkuntza ezarri zen. Elizak presentzia handia zuen hezkuntzan. Emakumeak emazte eta ama rola hartu zuten.

1970ko hezkuntzaren lege orokorra zuloak estaltzeko sortu zen, baina Franco hil zenez ez zen helburua bete.

Franco hil zenean Juan Carlos erregeak Suarez izendatu zuten presidente eta demokrazia ezarri zuen konstituzio berria diseinatu zuten PP-k irabazi zuenean ikaskuntza autonomoa ezarri eta derrigorrezko hezkuntza luzatu zuen curriculuma beharretara egokituz.

Hezkuntzaren garapen honi amaiera emateko gaur egun ezartzear dagoen LOMCE legearen alderdi batzuk aipatu edo aztertuko ditugu.

LOE-k dauzkan arazoak hobetzeko asmoarekin sortutako legea da eta horretarako curriculuma egokituko da Espainiako hezkuntza maila baxua hobetzearren. Aldaketa asko egin nahi dituzte jendearen ideologia eta beharrak kontuan hartu gabe, aldaketa horien arten: erlijioa derrigorrezkoa, rebalidak… ezarri, bekak noten arabera eman, irakaslea gutxiago ikasle gehiagorentzat ...

Historian zehar gertatu diren aldaketa asko politika edo hezkuntza  Erreformek eragin dute eta erreforma horiek hainbat faktoreengatik sortu dira adibidez,  ekonomikoak, demografikoak, pedagogi berriak, …

Hezkuntzak historian izandako garapena landu ondoren, uste dugu, momentu horretan gobernuan zeuden pertsonek hezkuntza sisteman aldaketak eragin zituztela, askotan herritarren beharrak kontuan hartu gabe. Baita ere, erreforma asko egon ziren baina, ez benetan beharrezkoa zirelako baizik eta beraien ideologia ezartzearren. Bukatzeko kontuan izan behar dugu atzera pausoak funtsezkoak izan direla gure garapenerako, izan ere atzera pauso horiek egongo izan ez balira ez genuke gaur egungo hezkuntza eredua izango.